Podstawy Przedsiębiorczości w szkole średniej

Program nauczania podstaw przedsiębiorczości dla szkół ponadgimnazjalnych

Autor: Krzysztof Maciejewski

Podstawa prawna:

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH,
LICEÓW PROFILOWANYCH, TECHNIKÓW, UZUPEŁNIAJĄCYCH LICEÓW OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH
I TECHNIKÓW UZUPEŁNIAJĄCYCH
(z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2007 r)

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

C e l e e d u k a c y j n e
1. Przygotowanie do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym.
2. Kształcenie postawy rzetelnej pracy i przedsiębiorczości.
3. Kształtowanie umiejętności pracy w zespole i skutecznego komunikowania się.
4. Kształtowanie umiejętności aktywnego poszukiwania pracy i świadomego jej wyboru.
5. Poznanie mechanizmów funkcjonowania gospodarki rynkowej.
6. Rozwijanie zainteresowania podejmowaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej.
Poznanie podstawowych zasad podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w różnych formach, w tym zasad etycznych.
7. Poznanie roli państwa i prawa w gospodarce rynkowej. Rola państwa w tworzeniu norm prawnych przeciwdziałających korupcji.
8. Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki europejskiej i światowej.

Z a d a n i a s z k o ł y
1. Zapewnienie uczniom możliwości uzyskania wiedzy, umiejętności i kształtowania postaw przedsiębiorczych,
warunkujących aktywne uczestnictwo w życiu gospodarczym, z uwzględnieniem zasad etycznych.
2. Pomoc w rozwijaniu u uczniów umiejętności samokształcenia i samodoskonalenia
oraz indywidualnych zainteresowań prowadzeniem działalności gospodarczej.
3. Tworzenie sprzyjającej atmosfery dla współpracy szkoły z przedstawicielami życia gospodarczego w regionie.
4. Wspomaganie uczniów w wyborze kierunku dalszego kształcenia.
5. Umożliwienie poznania specyfiki lokalnego rynku pracy.

T r e ś c i n a u c z a n i a
1. Postawa przedsiębiorczości. Mocne i słabe strony własnej osobowości, samoakceptacja, asertywność, inicjatywność, odpowiedzialność.
2. Organizacja pracy. Zasady pracy zespołowej. Kierowanie i podejmowanie decyzji, z uwzględnieniem zasad etycznych
obowiązujących w działalności gospodarczej oraz etyki pracy.
3. Mobbing w miejscu pracy, sposoby przeciwdziałania.
4. Zależność między zyskiem a ryzykiem.
5. Motywy aktywności zawodowej i gospodarczej człowieka. Rodzaje potrzeb. Zdolność
do wyznaczania sobie celów i zadań.
6. Funkcjonowanie rynku i gospodarki rynkowej. Rola norm etycznych w funkcjonowaniu rynku („kreatywna księgowość”, korupcja).
7. Funkcjonowanie giełdy papierów wartościowych. 8. Gospodarstwa domowe – dochody i wydatki, inwestowanie własnych pieniędzy.
Ochrona praw konsumentów.
9. System zabezpieczenia emerytalnego. Ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia majątkowe.
10. Przedsiębiorstwo w gospodarce – różnorodność form organizacyjno-prawnych i ich rola w rozwoju gospodarki.
11. Majątek przedsiębiorstwa. Koszty i przychody oraz zasady rozliczeń finansowych przedsiębiorstwa.
12. Formy pozyskiwania kapitału i jego inwestowania.
13. Planowanie procedury podjęcia działalności gospodarczej.
14. Nawiązywanie i rozwiązywanie stosunku pracy. Podstawowe prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy.
15. Rola państwa w gospodarce rynkowej. Podstawowe funkcje ekonomiczne państwa.
16. Wzrost gospodarczy i jego mierniki.
17. Pieniądz i banki – bank centralny, banki komercyjne, bankowe i pozabankowe usługi finansowe. Inflacja.
18. Budżet państwa, budżety jednostek samorządu terytorialnego – funkcje, źródła wpływów, kierunki wydatków.
19. Rynek pracy i bezrobocie.
20. Metody aktywnego poszukiwania pracy. Instytucje wspomagające aktywne poszukiwanie pracy.
21. Współpraca gospodarcza Polski z zagranicą. Integracja z Unią Europejską.
22. Proces globalizacji gospodarki i jego konsekwencje dla Polski.
23. Etyka biznesu.

O s i ą g n i ę c i a
1. Dokonanie trafnej samooceny oraz umiejętność autoprezentacji.
2. Umiejętność stosowania podstawowych zasad pracy w zespole i prowadzenia negocjacji.
3. Planowanie budżetu gospodarstwa domowego.
4. Rozróżnianie form inwestowania.
5. Umiejętność przewidywania opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego w kontekście wydatków i przychodów, zysku i ryzyka.
Obliczanie wyniku finansowego przedsiębiorstwa na prostych przykładach.
6. Identyfikowanie podstawowych form własności oraz form organizacyjno – prawnych przedsiębiorstw.
7. Przygotowanie dokumentów do założenia i prowadzenia przedsiębiorstwa oraz stosowanie wymaganych procedur w celu
podjęcia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną.
8. Obliczanie prostych przykładów dotyczących wyniku finansowego przedsiębiorstwa.
9. Przygotowanie podstawowych dokumentów niezbędnych w ubieganiu się o pracę oraz
prowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej z pracodawcą w warunkach symulowanych.
10. Znajomość podstawowych przepisów prawa dotyczących zatrudnienia oraz praw
i obowiązków pracowników i pracodawców.
11. Odróżnianie zachowań etycznych i nieetycznych w roli pracodawcy i pracownika.
12. Identyfikowanie podstawowych wskaźników makroekonomicznych
(PKB, PNB - nominalny i realny oraz w przeliczeniu na jednego mieszkańca, inflacja, bezrobocie).
13. Rozumienie wpływu polityki fiskalnej i monetarnej na życie gospodarcze kraju.
14. Wskazywanie korzyści i zagrożeń wynikających ze współpracy międzynarodowej,
w tym z integracji Polski z Unią Europejską oraz globalizacji gospodarki.

Lp.	Zagadnienie	L. godzin	treści
1	System funkcjonowania gospodarki. Gospodarka rynkowa i biurokratyczna.	1	a) funkcjonowanie oraz wady i zalety dwóch modeli gospodarki. b) mechanizm rynku - jego zalety i wady c) mechanizm biurokratyczny
2	Struktury rynku	2	a) różnorodność i bogactwo rynku. b) rynek konkurencji czystej c) rynek konkurencji monopolistycznej d) oligopol e) monopol pełny (w tym także naturalny)
3	Popyt. Podaż. Ceny równowagi	2	a) czynniki kształtujące oferty - kupna - sprzedaży w ujęciu opisowym b) czynniki kształtujące ceny produktów - cena realna c) czynniki kształtujące podaż - koszty produkcji - wpływ państwa - na czym polega mechanizm dochodzenia do ceny równowagi?
4	Rachunek PKB. Zmiany produkcji w skali narodowej	1	a) mierzenie produkcji w makroskali b) obliczanie PKB, wykorzystywanie Dużego Rocznika Statystycznego c) posługiwanie się kursem parytetowym mierzonym siłą nabywczą pieniądza.
5	Zatrudnienie i bezrobocie. Narzędzie polityki lokalnego rynku pracy. Orientacja zawodowa	1	a) typy i mierniki bezrobocia b) narzędzia polityki lokalnego rynku pracy - jakich form wsparcia można oczekiwać
6	Pieniądz i system bankowy. Inflacja. Zmiany wartości pieniądza w czasie	2	a) pieniądz symboliczny b) dobry pieniądz symboliczny c) źródła pieniądza (emisja i system) d) podstawowe funkcje banków e) zmiany wartości pieniądza w czasie d) inflacja, na czym polega zło inflacji f) mierniki inflacji g) powiązanie zła inflacji z jej natężeniem i) Pojęcie i istota deflacja
7	Dochody i wydatki budżetu państwa. Budżety jednostek samorządu terytorialnego. Instrumenty długu publicznego	2	a) budżet państwa (umiejętność korzystania z rocznika statystycznego) b) funkcje budżetu c) złe następstwa deficytu budżetowego i czynniki mające na nie wpływ. d) funkcje, źródła wpływów i wydatków z budżetu samorządu terytorialnego? e) rodzaje długu publicznego, jego przyczyny i instrumenty jego zaciągania (czym są bony skarbowe i obligacje?)
8	Bilans płatniczy i kurs walutowy	2	a) bilans płatniczy i jego składniki b) podstawowe pojęcia dotyczące walut: waluta, dewizy, parytet siła nabywcza, kurs parytetowy, system kursów zmiennych
9	Proces globalizacji	1	a) pojęcie globalizacji, b) przyczyny i skutki globalizacji - pozytywne - negatywne c) konsekwencje globalizacji dla Polski
10	Polska w Unii Europejskiej	2	a) korzyści i zagrożenia wynikające ze współpracy międzynarodowej, w tym z integracji Polski z Unią Europejską oraz globalizacji gospodarki
11	Ryzyko i niepewność działalności gospodarczej	1	a) pojęcie ryzyka i niepewności działalności gospodarczej oraz czynniki wpływające na występowanie ryzyka: makroekonomiczne i mikroekonomiczne
12	Ochrona przed ryzykiem. Ubezpieczenia społeczne i gospodarcze	2	a) instrumenty ochrony przed ryzykiem: - skuteczna ocena wiarygodności finansowej kontrahentów - samoubezpieczenie przedsiębiorstwa - transfer ryzyka (ubezpieczenia). Uczeń zna rodzaje ubezpieczeń społecznych - czynniki kształtujące ubezpieczenie emerytalne - ubezpieczenia rentowe - ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa zwane ubezpieczeniem chorobowym - ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych zwane wypadkowym
13	System zabezpieczenia emerytalnego	1	aktualny system zabezpieczeń emerytalnych w Polsce i jego finansowanie
14	Kształtowanie portfela lokat.	2	a) portfel lokat b) strategia inwestowania i czynniki mające wpływ na efektywność lokat finansowych.
15	Ochrona prawa pracownika i konsumenta	2	a) podstawowe prawa pracownika, pracodawcy oraz konsumenta b) instytucje, które stoją na straży ochrony prawa pracownika i konsumenta
16	Formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstwa.	2	Analiza porównawcza: a) formy własności w sektorze prywatnym - indywidualna własność osoby fizycznej Źródło: ustawa o działalności gospodarczej - formy spółek - źródło: Kodeks spółek handlowych - spółka jawna - spółka komandytowa - spółka akcyjna b) formy własności w sektorze publicznym
17	Sprawozdanie finansowe przedsiębiorstw.	2	a) istota sprawozdań finansowych b) rodzaje sprawozdań finansowych c) elementów składowe sprawozdania finansowego d) rachunek zysków i strat
18	Kierowanie i podejmowanie decyzji w przedsiębiorstwie.	2	a) style kierowania małą firmą b) czynniki wpływające na wybór określonego stylu kierowania c) wpływ stylu kierowania na zachowanie się pracowników firmy

Zapraszam do lektury mojej publikacji dotyczącej problemu edukacji w dzisiejszej Polsce: "Dlaczego młodzi ludzie bardziej cenią wykształcenie niż wiedzę"